|
اغتشاش در زبان ، اغتشاش در تفکر
موقن يدالله با گفتوگو علوم دانشكده در سال دو مدت به . آمد دنيا به اصفهان در سال ۱۳۲۷ در موقن يدالله از و رفت انگلستان به و كرد تحصيل ترك اما پرداخت ، فيزيك تحصيل به اصفهان دانشگاه ( گروه در ايران به بازگشت با . گرفت ليسانس فوق علم فلسفه و تاريخ رشته در و رفت به هم او استخدام فرهنگي انقلاب با همزمان اما شد ، تدريس مشغول اصفهان دانشگاه فلسفه بحثهايي منشا اغلب ماركسيسم و ماركس درباره موقن خاص ديدگاههاي . درآمد تعليق حالت كاسيرر ، ارنست روشنگري ، فلسفه : است قرار بدين او شده منتشر آثار برخي فهرست . است بوده زبان ، ; هرمس ، ۱۳۷۷ انتشارات كاسيرر ، ارنست دولت ، اسطوره ; نيلوفر ، ۱۳۷۰ انتشارات صورتهاي فلسفه " دوم جلد ) اسطورهاي انديشهي ; هرمس ، ۱۳۷۸ انتشارات فرهنگ ، و انديشه در ذهني كاركردهاي " كتاب ترجمه موقن هرمس ، ۱۳۷۸ انتشارات كاسيرر ، ارنست ، " سمبليك . دارد انجام دست در را ( برول - لوي لوسين ) " مانده واپس جامعههاي يوسفي حامد جايگاه . بودهايد زبان فارسي خوانندگان به كاسيرر ارنست معرفي پيشگام شما ; موقن آقاي * است؟ چگونه معاصر انديشه در كاسيرر . نشده شناخته شايد و بايد كه چنان آن قدرش هنوز كه است متفكري كاسيرر ارنست من بهنظر كه را تاثيري فلسفهاش اما دانستهاند ، هگل و كانت همتراز را او محققان بعضي گرچه ميشود وضع اين براي چندي دلايل البته . نگذاشته جاي بر داشته ، فلسفي تفكر بر كانت مثلا زبانشناسي ، مثل برميگيرد ، در را علمي رشته چندين كاسيرر فلسفه كه اين يكي . برشمرد يا فيلسوف كمتر فوقتخصص عصر در امروزه كه ; علم و هنر دينشناسي ، اسطورهشناسي ، برميگردد احتمالا ديگر دليل . باشد داشته احاطه علمي رشته چندين به ميتواند دانشمندي و اروپا اجتماعي سامان نابه اوضاع بهخاطر جنگ ، از پس . دوم جهاني جنگ از بعد وضعيت به ماركسيسم مثل ايدئولوژيهايي و اگزيستانسياليسم مثل غيرعقلاني فلسفههاي رواني ، فشارهاي كه باشد اين ديگر دليل شايد . علمي و عقلاني فلسفههاي تا گرفتند قرار توجه مورد بيشتر او آثار ميتوانند حرفهاي مورخان و فيلسوفان فقط و است دشوار نسبت به كاسيرر آثار درك ; است رسا و شيوا خيلي كاسيرر نثر البته . كنند درك را مطالب پيچيدگيهاي و بخوانند را مطرح كه مباحثي و مطالب اما ندارد ، كلامي پيچيدگي آثارش هايدگر و هگل برعكس كاسيرر . فهماند دشوار ميكند اين البته . آكادميكاند او آثار همه . ننوشت فهم عامه آثار راسل برتراند برخلاف كاسيرر توجه اخير دهه دو يكي در و درآمده به فراموشي بوته از كمكم كاسيرر كه بگويم هم را . شدهاند چاپ تجديد كتاب صورت به و شدهاند جمعآوري مقالاتش . شده او آثار به بيشتري منتشر دستنوشتههاي است قرار حتي ; شده چاپ و كردهاند ويرايش را او دستنوشتههاي بعضي مورخان و فيلسوفان بر كاسيرر اين ، از غير . برسند چاپ به مجلد بيست در هم نشدهاش خاورشناسان راهنماي اش " اسطورهاي انديشه " كتاب . گذاشته توجهي قابل تاثيرهاي هم حرفهاي هم اواخر اين . قديم اسرائيليان و بابليان و مصريان انديشه فهم براي شد برجستهاي بهنظرم . شدهاند نوشته انديشههايش و كاسيرر درباره مختلف زبانهاي به زيادي كتابهاي يا . است هجدهم قرن انديشه زمينه در اثر سيستماتيكترين و مهمترين " روشنگري فلسفه " كتاب . است رنسانس فلسفه خصوص در كتابها بهترين از " رنسانس فلسفه در كيهان و فرد " كتاب مثل بزرگي روانشناس يا پيترگي ، مثل برجستهاي مورخ به بايد هم كاسيرر تاثيرات درباره كه هم ميرچاالياده مثل برجستهاي اسطورهشناس بر كاسيرر تاثير . كرد اشاره پياژه ژان تاثير كاسيرر از هم مدرنيسم پست سردمداران ديگر و دريدا ژاك و فوكو ميشل . است مشهود و كنند احيا را اسطورهاي آگاهي ميخواهند مدرنيستها پست كه تفاوت اين با ; پذيرفتهاند آنها عكس بر اما . كنند كرنش برابرش در و بدانند برتر علمي آگاهي از و ببخشند تفوق را آن خلاف بر كاسيرر ميداند رياضي فيزيك بهويژه علم ، را بشر خرد دستاورد بزرگترين كاسيرر را غيرعقلاني امر آنها مثل و نميكند تحقير را عقل و علم مدرنيستها پست يا و هايدگر . ميكند بررسي و ميسنجد عقلي معيارهاي با هم را عقلاني امر عكس ، بر . نميپرستد با را دين ميخواست او . " عقل فقط محدوده در دين " نام به نوشت كتابي كانت كه ميدانيد . بگذارد كنار ميگيرد قرار عقل محدوده از بيرون دين در كه را هرچه و بسنجد خرد ابزارهاي . شد او دردسر باعث و كرد پا به زيادي صداي و سر داشت كه محدوديتهايي بهرغم كانت كتاب " نظري خرد نقد " يعني مهماش ، اثر سه پايه به علمي - فلسفي ارزش لحاظ از كتابش اين البته ميخواست او كه را كاري من بهنظر اما . نميرسد " داوري قوه نقد " و " عملي خرد نقد " ، فلسفه " دوم جلد ) " اسطورهاي انديشه " نوشتن با كاسيرر نداشت ، را توانش و دهد انجام را غيرعقلاني امر و اسطوره كتاب اين در كاسيرر . رساند انجام به ( " سمبليك صورتهاي واقع در . ميكند بررسي عقلي ابزارهاي با را آنها و ميدهد قرار عقل محدوده در و ميآورد . است سترگي بسيار دستاورد من نظر به اين و نميداند كار اين انجام از ناتوان را عقل ممكن اگر كردهايد ترجمه را " سمبليك فرمهاي فلسفه " مجموعه از دوم جلد همين فقط شما * . بدهيد توضيحاتي هم آن نشده ترجمه جلدهاي و مجموعه اين كلي انديشههاي درباره است خيلي ميكند بررسي كه موضوعهايي دامنه خاطر همين به . است فرهنگ فيلسوف و مورخ كاسيرر جهان ، درك براي انسان او اعتقاد به . ميداند سمبلساز جانور را انسان او . است وسيع زبان ، . ميشوند حائل واقعيت و او بين سمبليك جهانهاي اين كه ميآفريند سمبليك جهانهاي هم سمبليك جهانهاي اين ساخت اما . هستند سمبليكي جهانهاي چنين علم و هنر دين ، اسطوره ، اول را " سمبليك صورتهاي فلسفه " دوم جلد بنده . تفاوتهايي هم دارد ، هم با شباهتهايي و مقابله علمي انديشه ساختار با اسطورهاي انديشه ساختار مجلد اين در چون كردم ترجمه مرحوم بازرگان ، مرحوم آثار كه ميدهد نشان مثلا مجلد ، اين دقيق مطالعه . ميشود مقايسه تفكر ساختار از درستي درك نه مرحومان اين . علمياند ارزش فاقد احمد آل جلال يا و شريعتي و مبحث خلط جز آثارشان واقع در ; علمي انديشه ساختار از درستي درك نه و داشتهاند ديني به است بوده پاسخي واقع در جلد اين ترجمه هم من براي . نيست ديگري چيز فكري آشفتگي فيزيك در تحصيلاتي هم بنده خود اگر كه بگويم بايد البته ايران روشنفكري آشفتهانديشي همين براي . كنم ترجمه بخواهم كه رسد چه تا كنم ، درك را كتاب مباحث نميتوانستم نداشتم ، باشد داشته مطالعاتي ديني و اسطورهاي علمي ، مباحث در بايد هم كتاب خواننده ميكنم فكر فلسفه " مجموعه جلدهاي مباحث . شما سوال سر برگرديم اما . كند دنبال را بحث بتواند تا دوم جلد دارد ، اختصاص زبان فلسفه به مباحثش يكم جلد . همديگرند از مستقل " سمبليك فرمهاي 
را دوم جلد مباحث خوانندهاي اگر همين براي . علم فلسفه به سوم جلد و دين و اسطوره به اين البته . نمیباشدا نخست جلد ترجمه به خاطر نداشتن نكند ، درك راحت به پاسخ در و هستند ، هم از جداي و مستقل موضوع ، لحاظ از فلسفيشان وحدت رغم به مجلدات با ميكنم فكر نكردم ، ترجمه ابتدا را يكم جلد چرا ميگيرند ايراد كه خوانندگان بعضي يكم جلد ترجمه كه بگويم هم را اين . كنم قانع را آنها باشم توانسته دادم كه توضيحاتي فارسي زبان در . است زبانشناختي مباحث با مترجم آشنايي مستلزم " سمبليك فرمهاي فلسفه " ; ندارد وجود زبانشناختي مباحث براي افتادهاي جا و دقيق اصطلاحات حاضر حال در كه ، هم مطالبش حجم هم ، سوم جلد مورد در . ميگيرد بيشتري وقت يكم جلد ترجمه خاطر همين به و اول جلد ترجمه از بيشتر زماني ترجمهاش طبعا كه است ، ديگر جلدهاي برابر دو تقريبا فيزيك ، رياضيات ، فلسفه مثلا ; دارد اختصاص علم فلسفه به سوم جلد بهعلاوه . ميگيرد دوم فني و تخصصي اصطلاحات با و علوم اين همه با آشنايي كه پزشكي و روانشناسي زيستشناسي ، ولي اول ، نمود آسان عشق " كه ميبينيم . است دقيق فلسفي - علمي تربيت داشتن مستلزم آنها بيهيچ را تخصصي آثار ميخواهد كه زباني فارسي خواننده شرايط ، اين با !" مشكلها افتاد " سمبليك فرمهاي فلسفه " چهارم جلد مورد در . است نشدني اين بفهمد ، و بخواند فكري تلاش نقد به شده ، بازآفريني كاسيرر نوشتههاي دست روي از اخيرا كه جلد اين كه بگويم بايد هم دائرالمعارف يك " سمبليك صورت فلسفه " جلد چهار حقيقت در . دارد اختصاص وجودي فلسفههاي . ميدهند تشكيل را فلسفي دست در را برول - لوي لوسين از كتابي ترجمه شما گويا بگذريم كه كاسيرر از ; موقن آقاي * خواهدكرد؟ اضافه زبان فارسي خوانندگان به اطلاعاتي چه كتاب اين . داريد انجام ترجمه براي كتابهايي سراغ به بنده كردهايد توجه هم خودتان احتمالا كه طور همان بين از اما . بودهاند برخوردار توجهي قابل علمي اعتبار از هم و تخصصياند هم كه ميروم - پيش بعضي با تقابل در كتاب اين باشد پرآوازهتر همه از برول - لوي كتاب شايد اينها نوع دو ميگويد كتاب اين داشته سلطه غرب متفكران ذهن بر قرنها طي كه است داوريهايي است ، حاكم برش خلط اصل منطقي - پيش ذهنيت . منطقي يكي منطقي ، - پيش يكي : دارد وجود ذهنيت . است خرافي ذهنيت ذهنيت ، اين واقع در ميآميزد درهم را چيز همه و ندارد تحليل توانايي فلسفه و آفريده را علم كه است ذهنيت همين . ميكند تحليل را امور منطقي ذهنيت مقابل ، در است ، علمي - منطقي ذهنيت همين هم پيشرفته صنعتي كشورهاي بر حاكم ذهنيت . است كرده خلق را . هست هم خرافي ذهنيتي كه است منطقي - پيش ذهنيت مانده ، واپس كشورهاي غالب ذهنيت اما مشهور ، روانشناس پياژه ژان . شده گفته زيادي حرفهاي برول - لوي آثار درباره حال هر به حتي . بودهاند او الهامبخش تحقيقاتش در هميشه برول - لوي آثار كه ميكند اعتراف ويگوتسكي و پياژه ژان نظرات منشا شدهاند مدعي كه رفتهاند پيش آنجا تا بعضيها برول - لوي تاثير تحت عمر پايان تا هم كاسيرر . هستند برول - لوي آثار ( روسي زبانشناس ) دارم ، ترجمه دست در بنده كه كتابي همين به " سمبليك فرمهاي فلسفه " چهارم جلد در او . بوده كه كساني به بشود شايد ميكند استناد ، " واپسمانده جامعههاي در ذهني كاركردهاي " برول - لوي كتاب اين كرد توصيه هستند " سمبليك فرمهاي فلسفه " يكم جلد فارسي ترجمه منتظر كه ميكند پيگيري را مباحثي همان اما است ، ديگر ديدگاهي از كه اين با چون ; بخوانند را . است كرده بررسي كتاب آن دوم و اول جلدهاي در كاسيرر ." فرهنگ و انديشه زبان ، ": هست اسمش كه كردهام ترجمه هنله پل از مهمي مقاله قبلا بنده و زبان يك واژگان ميان ارتباط از آن در و است ورف زبانشناختي نظريه درباره مقاله اين بايد البته . ميشود صحبت زبان آن گويندگان فرهنگ و انديشه ساخت با آن گرامري ساختار هم شايد . نوشته كاسيرر و برول - لوي از بعد را زبان درباره مقالههايش ورف كه كرد توجه و برول - لوي آثار از پذيرفته تاثير ( آلماني زبانشناس ) هومبولت آثار از كه همانطور . باشد پذيرفته تاثير هم كاسيرر با مانده واپس جامعههاي انسانهاي تفكر ساخت مقايسه از غير كتاب اين در برول - لوي اختصاص مانده واپس اقوام زبانهاي مطالعه به هم را فصل يك غرب ، منطقي - علمي انديشه لاك ، جان ! ببينيد . كشيده بحث به اقوام اين تفكر با را زبانها اين بين ارتباط و داده درباره غربي ديگر متفكر صدها شايد و دهها و ولف كانت ، نيتس ، لايب باركلي ، هيوم ، ديويد كتاب علم متدلوژي و انديشيدن درست روش معرفت ، حصول چگونگي شناخت ، به مربوط مسايل انسانشناختي پژوهشهاي به اتكا با را معرفت يا شناخت بحث برول - لوي اما . نوشتهاند دست در او از قبل متفكران كه دارد دست در يافتههايي او واقع در يعني ; ميكند آغاز انسان ذهن ساخت با متفاوت را مانده واپس جامعههاي انسان ذهن ساخت اساسا او . نداشتند با متفاوت مانده واپس جامعههاي انسانهاي ذهن جهتگيري ميگويد . ميداند فرهيخته است علتي با متفاوت ابتدايي انسان براي رويدادها علت است ، فرهيخته انسان ذهن جهتگيري و مرموز نيروهاي به است ، خرافي ابتدايي انسان ذهن است ، جستوجويش در دانشمند كه . ندارد اعتقادي موهومات به و است سكولار غربي دانشمند ذهن اما دارد ، اعتقاد اسرارآميز دانشمند ذهن در حتي كه كرد ذكر را نكته اين بايد البته است برول - لوي بحثهاي اينها غربي دانشمند و فيلسوف كه بسا چه . دارد وجود ابتدايي ذهنيت آن بقاياي هم غربي فيلسوف و در چون . بگيرد قرار ابتدايي ذهنيت بقاياي تاثير تحت خودش اعتقادات در خصوصا ناآگاهانه ، به هم منطقي - پيش ذهنيت آن علمي ، ذهنيت كنار در نيست ، علمي صد در صد بشري هيچ ذهن واقع مطرح معرفتشناسي در را تازهاي بحث برول - لوي كتاب حال هر به . ميدهد ادامه خودش حيات . ميكند درباره كاسيرر نظريه و ابتدايي ذهنيت درباره برول - لوي نظريات و بحثها اگر من بهنظر ساخت در را سوم جهان كشورهاي عقبماندگي علت بايد وقت آن باشند ، درست اسطورهاي ذهنيت ذهن اين چون . امپرياليستها و استعمارگران توطئه در نه كرد ، جستوجو آنها ذهن خرافي دارم اطلاع من كه هم جا آن تا . است عقبماندگياش باعث كه است سومي جهان انسان وهمآلود شما ، سوال به پاسخ جمعبندي براي حال هر به نكرده مطرح ايران در نظريهايمانند اين حالا تا كسي ما به ، " سمبليك صورتهاي فلسفه " دوم ، جلد همينطور و برول ، - لوي كتاب ميكنم فكر من ابنخلدون ، مقدمه فردوسي ، شاهنامه اوديسه ، و ايلياد مثل كلاسيكي آثار تا ميكند كمك را آلاحمد جلال يا بازرگان ، مهدي شريعتي ، علي آثار يا و طبري جرير تاريخ الذهب ، مروج . كنيم درك بهتر مطرح زيادي صحبتهاي هم وبر ماكس درباره شما برول - لوي و كاسيرر از غير ! موقن آقاي * انديشه عمر از سالي صد حالاكه بپرسم ميخواستم وبر ، به علاقهتان به توجه با . كردهايد و آثار ميكنيد فكر و ميدانيد چه را او دستاورد شما ميگذرد ، كلاسيك جامعهشناس اين بكند؟ ميتواند ما به كمكي چه انديشهاش همانطور هم ، وبر ماكس آثار . دارند جاودانه حياتي فلسفه و اجتماعي علوم در كلاسيك آثار ماكس ذهن مهمي موضوع ميكنم فكر من جامعهشناسياند كلاسيك آثار جزو كرديد ، اشاره كه وبر يافت؟ ظهور امكان غرب در فقط صنعتي سرمايهداري چرا : بود كرده مشغول خود به را وبر كه رسيد نتيجه اين به همين براي . ميدانست هم مشابه را هندو و چين جامعههاي مادي شرايط . آفريدهاند متفاوت و مختلف فرهنگهاي مختلف ، دينهاي يعني . است دين فرهنگها تفاوت علت هر كه تصوري يعني . ميسازد را قوم آن تاريخ قوم ، هر اساطير كه است شلينگ گفته همان اين اعتقاد وبر . كرده مشخص قبل از را او سرنوشت و قوم آن تاريخ دارد ، خودش خدايان از قوم شرايط ديني هر يعني . نيست مساعد صنعتي سرمايهداري روابط رشد براي ديني هر كرد پيدا مذهب فقط غرب در وبر نظر به . نميكند فراهم را تفكر و قضا سياست ، حوزههاي شدن عقلاني . كند ايجاد جامعه مختلف حوزههاي شدن عقلاني براي مناسبي شرايط توانست كه بود پروتستان سكولار جامعه يك ايجاد شرايط توانست پروتستان مذهب خصوصا مسيحيت ، فقط كه اين سادهترش و ; است لائيك يا سكولار حكومت سكولارند ، قوانين آن در كه جامعهاي يعني . كند فراهم را سكولار جامعه كه است مسيحي جامعه دل از . است كرده پيدا سكولار سرشتي انديشه كلي طور به . داد انطباق را خودش سكولار يا مدني جامعه اين با هم مسيحيت شد ، زائيده مدني جامعه يا كنفوسيوسي يا بودايي جامعه دل از مثلا ; نگرفته شكل روندي چنين ديگر جوامع در اما سكولاريسم و غرب تمدن از چين اخيرا و ژاپن البته . نيامد بيرون سكولار يا مدني جامعه حكومتي نظام حتي ژاپن در . كردهاند اقتباس را صنعت و علم جمله از چيزها ، خيلي غرب كتاب آن در كاسيرر بحثهاي با نامربوط مسايل ، اين كه غربي دموكراسيهاي از است تقليدي حتي ; ميكند بررسي را انديشه شدن سكولار روند كتاب اين در او . نيست " روشنفكري فلسفه " اسطورهزدايي منظورمان ميزنيم ، حرف روشنگري از وقتي ما چون . را ديني انديشه شدن سكولار شدن سكولار روند كاسيرر . انديشه شدن لائيك يا سكولار ميشود نتيجهاش كه است امور از كه لوتر ، يا و كالون جاي به خاطر همين به . ميداند فيزيك علم پيشرفت اثر بر را انديشه اوج و ميپردازد دكارت و كپلر گاليله ، ستايش به كاسيرر هستند ، پروتستانيسم بنيانگذاران . ميداند نيوتن را فرايند اين در تحقيق روش يعني ميكند ، نفوذ دين حتي رشتهها بقيه به فيزيك از سكولار انديشه بعد وآ فرانسوي ، برجسته مورخ كه را كتابهايي اگر مثلا . ميشود فيزيك الگوي مطابق آنها است ممكن اول وهله در كنيد ، مطالعه نوشته يهودي نهادهاي و يهوديت تاريخ درباره ( Vaux) وآ كه ميبريد پي وقتي اما نوشته ، معتقد غير يك يا شكاك يك را كتابها اين كنيد فكر كه كتابهايي كشيشها و خاخامها حتي امروزه . ميكنيد حيرت بوده اورشليم كليساي سراسقف شخصي امر يك وآ بودن كشيش واقع در . است سكولار ديدگاه از مينويسند دين تاريخ درباره بگويم ، البته باشد داشته سكولار يا علمي ديدگاه كه است ناگزير مورخ مقام در او ; است را جامعه شدن سكولار طبيعي علوم . است غيرديني معناي به نيست ، ديني ضد معني به سكولار روند همين حاصل " است كرده افسونزدايي جهان از علم " كه وبر مشهور حرف اين . بخشيدند شتاب حوزهها بقيه به فيزيك از روند اين . است غربي جامعه در انديشه شدن سكولار يا شدن عقلاني نياز قانون وضع . است كرده پيدا تسري سياست و حقوق جامعهشناسي ، زيستشناسي ، مثلا يعني . است نيز شهروندان تكتك خرد در ; نيست قهرمانان در فقط كاريزما اين اما دارد كاريزما به وبر . بزند قانونگذاري به دست نميتواند نباشد كاريزمايي چنين داراي بشر عقل اگر دست از را خود اعتبار باشند ، كشيشان كه آن مجريان و مسيحي شرع قوانين وقتي ميگويد بر ميشود صحبت آنها از كه هم شهروند و بشر حقوق . شد آنها جايگزين خرد كاريزماي دادند ، اول كه گفت سخن ميشود شهروند و بشر حقوق از جايي در يعني . است استوار كاريزما همين و قوا تقسيم . است سكولار جامعه مخصوص فقط معيارها اين چون . باشد گرفته شكل مدني جامعه جامعه يا مدني جامعه در فقط ( مقننه و قضائيه مجريه ، قوه استقلال يعني ) قوا استقلال لائيك جامعه يك در را آن داد ، ارائه را نظريه اين وقتي مونتسكيو خود . دارد معنا سكولار . ميدانست شدن پياده قابل بعضي اخيرا كه اين آن و بگويم ، كه ميرسد نظرم به هم ديگري نكته يك جا اين من حالا لائيك ، روشنفكران همان منظورشان البته كه مينامند ، عرفي روشنفكران را خودشان روشنفكران در " عرفي قانون " مثلا . دارد ايرادي يك معادلگذاري اين اما . است غيرمذهبي معناي به به كه Secular law واژه با كه ميگيرد قرار Traditional law يا common law واژه برابر و ماهوي قانوني عرفي قانون چون . دارد فرق آسمان تا زمين از است سكولار قانون معناي ترتيب همين به . است عقلاني و شكلي كه است وضعي قانوني سكولار قانون ولي ; است غيرعقلاني غيرديني روشنفكر يعني لائيك روشنفكر با كه معمولي و سنتي روشنفكر يعني عرفي روشنفكر لائيك يا سكولار معناي به وجه هيچ به عرفي واژه واقع در يعني . دارد اساسي تفاوت . نيست . كنم مطرح همينباره در هم سوالي ميخواستم من رسيد ، خودمان كشور به بحث كه حالا * است؟ بوده چگونه ايران در اسطورهاي انديشههاي حيات اخير ساله صد اين طي شما بهنظر هم گسستي و بوده اسطورهاي امروز همين پيشتا سال هزار چند از ما انديشه ساخت اساسا خاطر به اما شده ، بيشتر غرب فرهنگ با ما آشنايي سال صد اين طي البته . نيامده پديد آن در مشروطه انقلاب مثلا . بودهايم ناتوان غرب لائيك فرهنگ درك از ذهنمان اسطورهاي ساخت نوشته مشروطيت درباره زيادي كتابهاي . . . بوده غربي اروپاي فرهنگ با ما برخورد حاصل كه تعريفي آدميت فريدون آقاي كتابهاي در مثلا ميآورم ، ياد به بنده كه جا آن تا اما شده ، تئوكراتيك جامعهاي را مشروطيت عصر ايران جامعه وبر ماكس . نشده ارائه مشروطيت از وظيفهاش كه پارلمان تئوكراتيك جامعه يك در كه ميشود مطرح اساسي پرسش اين پس . ميداند داشت؟ سكولار قوانين ميشود تئوكراتيك جامعه يك در چگونه دارد؟ معنايي چه است سکولار قوانين وضع ; نمي دانم ! ندادهاند پاسخي اساسي پرسش اين به مورخان ديگر نه و آدميت آقاي نه متاسفانه چنين كه نميكنم تصور اصلا ! بوده پرسشي چنين طرح از ناتوان اسطورهايشان ذهن شايد درباره بحث جاي به آدميت آقاي البته . باشد بوده مطرح مشروطه انقلاب رهبران براي سوالي سپهسالار و ميزند سازي اسطوره به دست آنها لائيك اساس و قانونگذاري فلسفه مدني ، جامعه و فحاشي به آورده كم علم از هم كجا هر . ميرساند كبريايي مقام به را اميركبير و كه ميبرد پي و ميخواند را ولتر و بل آثار نوشتن ، از قبل كاش اي . آورده روي ناسزاگويي از اين . كند قهرمانپرستي و بزند اسطورهسازي به دست و كند فحاشي آثارش در نبايد مورخ واژهها كارگيري به در را خودش تفكرمان در اغتشاش همين . ماست مورخان اسطورهاي ذهن صفات به موردشان غير در دارند لائيك بار كه را واژههايي ما يعني . ميدهد نشان هم اصطلاحات و دموكرات و ليبرال را او و ميسازيم اسطوره مصدق محمد مرحوم درباره مثلا . ميبريم كار و ليبرال اصطلاحات واقع در اما . ميشناسيم ليبرال را بازرگان مرحوم يا ميخوانيم ، . لائيك جامعه يك برپايي طرفدار يا باشند لائيك كه ميرود كار به اشخاصي مورد در دموكرات ! وجه هيچ به دانست؟ ليبرال ميشود را بازرگان مرحوم يا مصدق مرحوم مثل پرستاني سنت آيا . نميكنيم درك را آنها اجتماعي - فرهنگي بستر و فرنگي واژههاي واقعي معناي متاسفانه ما وجود امروز تا غرب با برخوردمان آغاز همان از مدرنيته و مدرن جامعه فهم در اغتشاش اين نام به نوشته رسالهاي مستشارالدوله ، به ملقب تبريزي ، يوسفخان ميرزا مثلا . داشته هم كلمه يك از منظورش و ميزند حرف قانون از رساله اين در ." كلمه يك به موسومه رساله " مرج و هرج كه است خاطر اين به فرانسه و انگلستان آباداني كه ميگويد . است " قانون " همان آنجا ميگويد . ميكند اطاعت آنها از كس همه و مدوناند قوانين نيست ، قانون اجراي در از نه كه پيداست ميزند حرف قانون اين سرشت درباره وقتي اما نيست ، تعطيلبردار قانون و را پارلمان وجودي فلسفه نه و فرانسه ، انقلاب هدفهاي از نه ميداند ، چيزي روشنگري عصر شرعاند ، قوانين همان فرانسه ، در جاري قوانين كه است مدعي . او ميكند درك را آن سکولار اساس . ميكنند سکولارند وضع كه قوانيني فرانسه و انگليس پارلمان كه ميدانيم اما . شدهاند مدون فقط وضع شده شکلی قانون يعني . هستند عادي افرادي میزنند قانون وضع به دست كه پارلمان نمايندگان چون مشكل مدرنيته و مدرن جامعه فهم در ابتدا همان از ما كه عنی قانونی سکولار است .ميبينيد است ء عقلاني و . داريم هم هنوز داشتهايم و سوالي ميخواستم من . دانستيد تفكر در اغتشاش نشانه را زباني اغتشاش موقن ، آقاي شما ، * دريابندري نجف آقاي شما از غير را " دولت اسطوره " كتاب . كنم مطرح واژهها ترجمه درباره نام به كتابي ايشان هم اخيرا . " دولت افسانه " عنوان با منتهي كردهاند ، ترجمه هم است؟ افسانه همان اسطوره آيا شما نظر به . كردهاند منتشر " اسطوره افسانه " يكي منزل در را آن . نكردهام مطالعه كامل طور به را دريابندري آقاي كتاب بنده حقيقتش است مدعي دريابندري آقاي شدم متوجه كه آنجا تا . كردم تورقي سرپايي و ديدم دوستان از از يكي ايشان باشد مانده خاطرم به درست اگر اما . است انگليسي (Myth) ميت معادل " افسانه " را داستاني هر ": كه كردهاند ترجمه طور اين كتاب ، همان در را ، ميرچاالياده عبارات افسانه ميت ، جاي به عبارت اين در چرا است ميت معادل افسانه اگر " . دانست ميت نميتوان "!نيست افسانه داستاني هر ": كه درميآمد شكل اين به جمله وقت آن چون نگذاشتهاند؟ اصطلاح به بار چندين " اسطورهاي انديشه " و " دولت اسطوره " كتابهاي ترجمه در خودم بنده داستانهاي " كه اين حالا اسطورهاي داستانهاي يعني كه برخوردم ، Mythical stories جملهاي بگذاريد . بپرسيد دريابندري آقاي از بايد دارد ، معنايي چه فارسي در " افسانهاي مذهب ماركسيسم يعني " . است پرولتاريا اسطوره ماركسيسم ، ": بياورم مثال هم را سورل ژرژ از جا اين در اسطوره . كند فدا آن راه در را خود جان تا است حاضر پرولتاريا و است پرولتاريا به ديني اعتقاد نوعي و دين معناي به هم افسانه آيا اما . است ديني اعتقاد نوعي معناي به . ميكند تقسيم مقدس غير و مقدس به را جهان ميت يا اسطوره مهمتر اين از ميرود؟ كار مكانها بقيه و است مقدس مكان اين ; مقدس غير روزها بقيه و است مقدس روز اين مثلا را آن جهان درك براي افسانه آيا . نيستند قدسي اعداد بقيه و است قدسي عدد اين ; غيرمقدس دارد؟ وجود ارتباط مناسك و اسطوره بين ديگر طرف از ميكند؟ تقسيم مقدس غير و مقدس به كه قلمروي ; دارد تعلق هنر قلمرو به افسانه هست؟ ارتباط هم ديني مناسك و افسانه بين آيا اما . ميگذارد فرق شي آن خود و شي يك تصوير بين هنر است بالاتري مرحله در شناخت آن در يا تصوير بين تمايز عدم همين جاها ديگر و باستان رم در بتپرستي اساس مثلا . نه اسطوره چنين شي آن خود با شي يك تصوير رابطه از هم افسانه آيا . است شي آن خود با شي ی يك مجسمه روشنفكر را لائيك روشنفكر كه است خطايي همان مشابه نظرم به هم خطا اين دارد؟ استنباطي ! بنده نه است ، آقايان خود ذهني مشكل اين البته . ميكند ترجمه عرفي |