۱۶ نوامبر ۲۰۰۶

مسائل مطرح در مذاکرات احتمالي ميان ايران و آمريکا

دولت جورج بوش و شخص کانداليزا رايس وزير امور خارجه هنوز به طور رسمي آمادگي براي مذاکرة مستقيم با ايران را در شرايط کنوني اعلام نکرده اند ، اما ديروز يکي از مشاوران وزارت امور خارجه به اعضاي کميته اي در مجلس سنا گفت آمريکا از لحاظ اصولي آمادة مذاکره با ايران است و تنها زمان اين مذاکره درحال بررسي است.

در مذاکرات احتمالي ميان آمريکا و ايران ، دولت بوش با انتخاب هاي دشواري روبروست. ايران بدون شک هم  ضمانت امنيتي در قبال حملة نظامي را خواهد خواست و هم عدم مداخله در برنامه اتمي اش را. کابينة بوش ، چنانچه واقعاً براي ثبات اوضاع در عراق و افغانستان به کمک ايران نيازمند باشد ، چاره اي جز پذيرفتن اين دو شرط ندارد. هرنوع مصالحة جدي همچنين مستلزم آن است که آمريکا از تحريمات اقتصادي عليه ايران صرف نظر کند.

تا امروز ما بي تفاوتي خانم کانداليزا رايس را در مصاحبة اين هفته اش ديديم که اظهار داشت  ايران تمايلی به تثبيت اوضاع در عراق ندارد. آنگاه روز گذشته يکي از مشاوران وزارت امورخارجهء آمريکا آقاي ديويد ساترفيلد در سنا شهادت داد که آمريکا «به شکل اصولي آمادهء گفتگوي مستقيم با ايران است.» او گفت زمان چنين گفتگوئي هم اکنون تحت بررسي است.

جورج بوش اين هفته پس از ديدار با «گروه مطالعة اوضاع عراق» (Iraq Study Group) گفت که با اشتياق منتظر گزارش رسمي اين گروه در ماه آينده خواهد بود. گروه مطالعهء عراق ، که کنگره به آن  قدرت زيادي تفويض کرده ، از هم اکنون به طور غير رسمي تمايل اش را به مذاکره مستقيم با ايران اعلام کرده است.

بنا به گزارش وال ستريت جورنال (۱۴ نوامبر)در سفر اين هفتهء جورج بوش به کشورهاي آسيائي ، موضوع ايران و امنيت منطقة خليج فارس يکي از موضوع هاي مهم مذاکره با رهبران روسيه ، چين ، سنگاپور ، و اندونزي است. در شوراي امنيت سازمان ملل ، روسيه و چين حاضر نيستند به نحوي با آمريکا همکاري کنند که راه را در آينده براي عمل نظامي عليه ايران هموار کند. اين دو کشور همچنين اظهار مي کنند که نبايد با فشارهاي زياد ، ايران را مجبور کرد که همان راه کرة شمالي را در پيش بگيرد.

روزنامة محافظه کار وال ستريت جورنال نارضايتي خودش را با مصالحه با ايران ، به شکل مخالفت با رابرت گيتز جانشين احتمالي وزير دفاع اظهار کرد. رابرت گيتز يکي از اعضاي «گروه مطالعة عراق» است که تمايل به مذاکرة مستقيم دارد. وال ستريت جورنال در سرمقاله اي مي نويسد: «ما اميدواريم نامزدي رابرت گيتز براي پست وزارت دفاع به معني آن نباشد که پرزيدنت بوش بخواهد به سفارشات گروه مطالعة عراق تن در دهد. مذاکره با سوريه و ايران برنامة گسترش آزادي [در خاورميانه] را برباد خواهد داد.»

گروه ديگري از تحليگران آمريکائي اعتقاد دارند آمريکا بايد از طريق مذاکره با سوريه اين کشور را از همکاري با ايران برحذر دارد و به سمت خود بکشد تا بتواند همزمان فشار بردولت ايران را افزايش دهد.

عماد مصطفا سفير سوريه در واشنگتن که با اعضاي «گروه مطالعة عراق» گفتگو و تبادل نظر کرده اين هفته به خبرنگاران گفت در برابر مذاکرهء مستقيم «هيچ آلترناتيو ديگري وجود ندارد. حتا اگر امروز يا حتا دو ماه ديگر هم اين مذاکرات آغاز نشوند ، بالاخره آمريکا چاره اي نخواهد داشت بجز اينکه وارد مذاکرة مستقيم با سوريه و ايران شود.»

++++++++++

۱۴ نوامبر ۲۰۰۶

احتمال رويکردِ مصالحه آميز آمريکا نسبت به ايران

پس از آنکه حزب حاکم جمهوري خواه در آمريکا اکثريت را در کنگرة اين کشور به رقباي دموکرات باخت ،  انتظاري ايجاد شده که کابينة بوش ، هم صدا با توني بلر رئيس دولت بريتانيا ، آمادگي بيشتري براي گفتگوي مستقيم با ايران نشان دهد.  چنين انتظاري از آنرو ايجاد شده که دولت جورج بوش ، زير فشار دموکرات ها ، بايد استراتژي خروج از عراق را هرچه زودتر ارائه کند و تضمين امنيت عراق ، پس از کاهش نيروهاي آمريکائي در اين کشور ، در گرو همکاري ايران و سوريه است.

«شان مک کورمک» سخنگوي وزارت امور خارجة آمريکا ديروز به خبرنگاران گفت هنوز در مورد مذاکره با ايران تدارکي ديده نشده است اما «در آينده احتمال مذاکرات با ايران » وجود دارد.  يک تحليلگر سرشناس آمريکائي (آناتول ليون ـ سان حوزه مرکوري) امروز نوشت : «ترک عراق و رهاکردن آن در جنگ داخلي و هرج و مرج ، عملي است از لحاظ اخلاقي شرم آور که به پرستيژ آمريکا لطمه خواهد زد. تنها راه آبرومندِ خروج از عراق آن است که از همسايگان اين کشور تقاضاي کمک کنيم.»

دولت ايران با توجه به باخت جمهوري خواهان در انتخابات کنگرهء آمريکا موضعي قاطع تر گرفته است. غلامحسين الهام سخنگوي دولت ايران دو روز پيش با صراحت اعلام کرد که «خواهان خروج نيروهاي آمريکائي از منطقه ، کنارگذاشتن سياست هاي برتري طلب و پايان دادن به سياست حمايت از تروريسم دولتي اسرائيل است.»  به نظر مي رسد ارزيابي مقامات ايراني آن است که کابينة بوش در دو سال آينده بيش از هميشه در موضع ضعف قرار دارد. طبق خبر گالف نيوز ، آقاي محمدعلي حسيني يکي از سخنگويان وزارت امورخارجة گفت ، آمريکا بايد به طور رسمي و کتبي تقاضاي مذاکرات مستقيم را تسليم ايران کند.

خبرنگار شبکةپربينندة CNN که با مردم کوچه و بازار در ايران صحبت کرده گزارش داد که انتخابات کنگره و استعفاي وزير دفاع کابينة بوش ، در ميان ايراني ها اميد به حل صلح آميز اختلافات را بيشتر کرده است. بعضي از ايرانيان گمان مي کنند اگر رابطه با آمريکا بهبود يابد وضع اقتصادي مردم نيز بهتر خواهد شد.

طبق تحليل مدافعان مذاکرهء مستقيم بدون شرايط پيشين ، همسايگان ايران خواهان جنگ داخلي و هرج و مرج در عراق نيستند زيرا پاي آنها نيز در اين جنگهاي فرسايشي به ميان کشيده مي شود که هزينه و تلفات آن قابل پيش بيني نيست. از سوي ديگر آمريکا نيز خواهان آن نيست که ناامني ، بهاي نفت را در بازار جهاني بالا ببرد و خطر  تروريسم جهاد گرا عليه آمريکا نيز گسترش يابد.

لوس آنجلس تايمز مي نويسد (۱۱ اکتبر) رهبران دو حزب جمهوري خواه و دموکراتيک به تدريج دارند بر سر چند موضوع به توافق مي رسند ، از جمله تغيير نقش ارتش آمريکا در عراق از وضعيت جنگي به وضعيت مشاورتي ، غيرمتمرکز کردن قدرت دولتي عراق و آغاز تلاش ديپلماتيک براي جلب حمايت همسايگان عراق به ويژه ايران و سوريه.  هنوز برسر تعداد و زمانبندي در کاهش سربازان ارتش آمريکا در عراق ، ميان دو حزب توافقي حاصل نشده است.

به تازگي کميسيوني قدرتمند از اعضاي دوحزب جمهوري خواه و دموکراتيک تشکيل شده که «گروه مطالعهء عراق» ( Iraq Study Group) نام دارد و رهبري آن به عهدهء جيمز بيکر (وزير اسبق امور خارجه) و نماينده سابق کنگره لي هاميلتون است. اين کميسيون از حمايت کاخ سفيد و کنگره برخوردار است و قرار است در مقام مشورت ، پيشنهادات مهمي در مورد تغيير سياست در عراق به کاخ سفيد عرضه کند. آقايان جميز بيکر و لي هاميلتون   و همچنين نامزد وزارت دفاع رابرت گيتز هرسه از مدافعان مذاکره با ايران و سوريه هستند. سفارشات و پيشنهادات اين کميسيون قرار است در اواسط ماه دسامبر منتشر شود.

عبدي کلانتري ـ براي بخش فارسي صداي آلمان