۲۸ نوامبر ۲۰۰۶

آمريکا هنوز نمي خواهد از ايران تقاضاي کمک کند

اين هفته جورج بوش به اتفاق کاندوليزا رايس وزير امورخارجه کابينه اش  قرار است به اردن بروند تا مشکلات عراق را با رهبرانِ تعدادي از کشورهاي عرب به بحث بگذارند. منتقدان بوش مي پرسند چرا در اجلاس اردن جاي ايران و سوريه خالي است. در همين حال ، طبق گزارش «نيويورک تايمز» ، يکي از مشاوران بسيار نزديک خانم رايس به نام «فيليپ زليکو» به نشانة اعتراض به سياست هاي دولتش در عراق ، از سِمت خود استعفا کرد.

يکي از مقامات ارشد وزارت امورخارجة آمريکا به «نيويورک تايمز» گفته است که کابينة بوش خيال دارد در مرحلة کنوني ، با وساطتِ سه کشور اردن ، عربستان سعودي و مصر ، پلي ارتباطي ميان نخست وزير عراق و شخص مقتدا صدر برقرار کند. مقتدا صدر ، رهبر شيعي ِ ارتش مهدي ، در چشم مقامات آمريکائي يکي از مهمترين بازيگران صحنة سياسي و نظامي عراق تلقي مي شود. نوري کمال ملکي نخست وزير کنوني عراق نيز شيعي است و احتمال رسيدن به توافقاتي ميان او و مقتدا صدر وجود دارد. آمريکا اميدوار است بتواند از طريق متحدان اش در منطقه رهبران سني در عراق را نير به حمايت از چنين توافقي جلب کند.

هفته نامة «نيوزويک» در آمريکا با تصويري از مقتدا صدر بر روي جلد آخرين شمارة خود ، او را با حروف قرمز درشت «خطرناک ترين مرد عراق» خطاب کرد. نيوزويک مي نويسد «سرنوشت آمريکا در عراق» در دست اين روحانيِ جوان است که مي تواند هرلحظه که اراده کند با «شمشير شيعي» خود کابية عراق را برچيند! هواداران مقتدا صدر توانسته اند در سطوح بالاي کادرهاي پليس عراق رخنه کنند. از آنجا که مقتدا صدر از همان ابتداي اشغال عراق با نيروهاي آمريکائي به نبرد برخاست ، از وجهة پوپوليستي و ناسيوناليستي بالائي برخوردار است.

گفته مي شود چنانچه دست کم رهبران ميانه رو سني به حمايت از نوري ملکي مجاب شوند آنگاه شانس اينکه دولت عراق بتواند توازن قوا را عليه ارتش مهدي عوض کند و مقتدا صدر را پاي مذاکرات صلح بکشاند وجود دارد. با اينهمه ، با کشتار بيش از دويست نفر از شيعيان در بغداد طي روزهاي گذشته و واکنش انتقامجويانة شيعيان ، خصومت سني ـ شيعي به جائي رسيده است که اميد آشتي ميان مقتدا صدر و دولت کنوني و رهبران سني را ضعيف و ضعيف تر مي کند.

رهبران اردن ، مصر و عربستان در ازاي کمک خود ، از آمريکا خواسته اند تلاش بيشتري را براي حل مسألة فلسطين به کار برد. احتمال دارد براي همين منظور خانم کانداليزا رايس طي همين هفته ملاقاتهائي با نخست وزير اسرائيل ايهود اولمرت و  پرزيدنت محمود عباس در اورشليم و رامالله داشته باشد تا شايد بتواند طرح تازه اي را براي صلح در خاورميانه پايه بريزد.

+++++++++++++++++

۲۳ نوامبر ۲۰۰۶

ابتکار ديپلماتيک ايران و موضع آمريکا

اين هفته کابينة احمدي نژاد از روساي جمهوري عراق و سوريه دعوت کرد که آخر اين هفته در تهران گردهم آيند و براي امنيت عراق چاره جوئي کنند. اين اقدام سوء ظن و بدبيني مقامات آمريکائي را به دنبال داشت.

ابتکار ديپلمايتک ايران براي برگزاري مذاکرات سه طرفه با عراق و سوريه بار ديگر دولتمداران واشنگتن را غافلگير کرد. واشنگتن مي داند که براي امنيت منطقه کاري از عهدة متحدانش عربستان سعودي ، امارات متحده ، اردن و مصر برنمي آيد. هرروز که مي گذرد وضع داخلي عراق به وخامت بيشترمي گرايد. کابينة بوش با اصرار توني بلر و حزب دموکراتيکِ پيروز در انتخابات مياندوره اي ، با اکراه خود را آماده مي کند تا به نحوي همکاري ايران و سوريه را در تثبيت اوضاع عراق و افغانستان جلب کند.

در چنين شرايطي ، پيش از آنکه کابينة بوش زمينة چنين همکاري اي را آماده کند ، کابينة احمدي نژاد ، مستقل از آمريکا ، اقدام به پايه گذاري همکاري بيشتر ميان ايران و عراق و سوريه کرده است. چنانچه اين مذاکرات سه جانبه ظرف روزها و هفته هاي آينده آغاز شود و تداوم يابد و توافق هائي ميان اين سه کشور حاصل گردد ، همين توافقات برگ برنده اي است براي ايران در مذاکرات احتمالي اش با آمريکا.

اگر مذاکرات ميان ايران و سوريه و عراق به نحوي به تثبيت اوضاع عراق بينجامد ، اين امر به خودي خود به نفع آمريکا خواهد بود ، اما احتمال بيشتر آن است که سه کشور موقعيت خود را در چانه زني با آمريکا محکم تر خواهند ساخت. بعضي از تحليلگران آمريکائي معتقدند هدف واقعي ايران گرفتن امتيازات اقتصادي و امنيتي از آمريکا است.

همچنين ، پيام تبليغاتي چنين اقدامي به افکار عمومي منطقه نشان خواهد داد که ايران و سوريه مسؤلانه در جهت  صلح و براي بهبود آيندة عراق تلاش مي کنند ، حال آنکه آمريکا در صدد تضعيف اين کشورها است.

آقاي احمد بخشايش استاد علوم سياسي در دانشگاه علامة تهران  به خبرنگاران گفت هدف ايران بالابردن حوزة نفوذ خود در عراق است. سرمقالة چهارشنبة روزنامة کيهان نيز نوشت اقدام دولت ايران رئيس جمهور آمريکا را تکان خواهد داد.

آنتوني کوردزمن ، کارشناس ارشد در «مرکز مطالعات استراتژيک و بين المللي» در واشنگتن اعتقاد دارد اظهار اين گفته که تثبيت اوضاع عراق هم به نفع ايران و هم به نفع آمريکا است مي تواند گمراه کننده باشد. آقاي کوردزمن مي گويد ما بايد بپرسيم چه نوع تثبيتي و به نفع چه کسي.

به نظر مي رسد تثبيتي که ايران خواهان آن است عراق را در سالهاي آينده به مسيري خلاف منافع آمريکا در منطقه سوق خواهد داد. با اينهمه آنتوني کوردزمن با نگاه مساعد به مذاکرات سه جانبة ايران ـ عراق ـ سوريه ، معتقد است که چنانچه جلال طالباني در اين مذاکرات شرکت کند ، او بايد بلافاصله طرز فکر مقامات ايراني را با آمريکا در ميان بگذارد تا آمريکا شناخت بهتري از اهداف واقعي ايران پيدا کند.

عبدی کلانتری ـ براي بخش فارسي صداي آلمان