۲۳ سپتامبر ۲۰۰۵

موضعِ کشورهاي اروپايي در برابر تهديدهاي ايران

 

در نخستين واکنش ها در برابر سخنرانيِ محمود احمدي نژاد، رسانه هاي آمريکا سخنانِ او را با صفات «پرخاشگر»، «مصالحه ناپذير»، «تهديدآميز» و حتا «خشمگين» توصيف کردند.

احمدي نژاد براي اثبات اينکه ايران هرگز خواهان داشتن سلاحهاي اتمي نيست دو ضمانت داد: يکي اصول اعتقادي و ديني اش که بر اساس ادعاي آقاي احمدي نژاد، اجازه نمي دهد رژيم اسلامي داراي سلاحِ اتمي باشد. دوم اينکه کشورها و سازمان هاي بي طرف مي توانند در توليدِ نيروي هسته اي با ايران همکاري کنند تا از اين طريق فعاليت هاي ايران در معرضِ وارسي و نظارتِ جهاني قرار گيرد. اين دو ضمانت براي کشورهاي غربي به ويژه آمريکا نمي تواند کافي باشد زيرا از يک سو مراجعِ ديني و فقهيِ اسلام هيچگاه حکمِ قاطعي در مورد حرام بودنِ بمب اتمي نداده اند و طي بيست سالي که رژيمِ ايران در خفا و پنهاني، با استفاده از بازار سياهِ قاچاقِ تکنولوژيِ هسته اي، در صددِ ساختن رآکتورهاي نطنز بود، اصول دين را مانعي براي هدف هاي اش نمي ديد. ديگر اينکه تجربهء کرهء شمالي به آمريکا آموخته که کشوري مي تواند نخست با استفاده از پيمان های بين المللی  به طور قانوني به تکنولوژيِ توليدِ سوختِ هسته اي دست پيدا کند و سپس با آمادگيِ کامل براي توليد بمب، عضويت اش را در اين پيمانها ملغا کند و از زير نظارتِ بين المللي خارج شود، يا مانند صدام حسين هرگاه که بخواهد ناظرانِ بين المللی را از کشور اخراج کند. آقاي احمدي نژاد در مصاحبه ای با «نيوزويک» اين هفته به صراحت گفت مشروعيتِ رژيم اسراييل را نيز به رسميت نمی شناسـد. او در سخنرانيِ ديروزش تهديد کرد چنانچه قدرتي سعي کند با زبان ارعاب و زور خواسته اش را به مردم ايران تحميل کند، دولت ايران به کُلّ در سياست هاي هسته اي اش تجديد نظر خواهد کرد. او توضيح بيشتری در موردِ اين تهديد نداد اما دولت بوش بدون شک در کارزارِ ديپلماتيک آينده اش بر همين تهديدها انگشت خواهد گذاشت.

 

اين هفته دولت ايران تهديد کرد چنانچه سازمان بين الملليِ انرژيِ اتمي بخواهد که پروندهء ايران را به شوراي امنيت بفرستد، ايران جلوي بازرسيِ تأسييسات اش را توسط اين سازمان خواهد گرفت و همزمان کار غني کردنِ اورانيوم را هم از سرخواهد گرفت. دو کشورِ عضو شوراي امنيت، روسيه و چين نيز از موضع ايران دفاع کردند. اين تهديدها و فشارها باعث شد که آمريکا و اروپا عقب نشيني کنند و در لحظهء کنوني اقدامي براي کشاندن ايران به شوراي امنيت نکنند. اما اين سکوت و عقب نشيني تا چه زمانی ادامه پيدا خواهد کرد؟

 

ديروز بيانيه اي مشترک به قلم يوشکافيشر، جک سترا، فيليپ دوستبلازي وزراي خارجهء آلمان، بريتانيا و فرانسه و نيز خاوير سولانا نمايندهء ارشدِ اتحاديهء اروپا، در روزنامهء «والستريت جورنال» انتشار يافت که به روشني نشان مي دهد صبرِکشورهاي اروپايي به پايان خودش نزديک مي شود. در اين بيانيه که زبان صريحي دارد گفته مي شود طبق مقرراتّ سازمان بين الملليِ انرژيِ اتمي، ايران مي بايست دو سالِ پيش به شوراي امنيت ارجاع داده مي شد، يعني همان زمان که فاش شد اين رژيم پنهاني به ساختن تسهيلاتِ غني سازي اورانيوم و توليد پلوتونيوم دست زده و همچنين به خاطر اينکه ايران تا همين امروز هم مشغولِ ساختن موشک هاي باليستيکي است که قادرند کلاهکِ اتمي حمل کنند.  بيانيه ادامه مي دهد که اروپا در عوض تصميم گرفت به ايران اين فرصت را بدهد که اثبات کند برنامه اش صلح آميز است. اما رييس جمهور ايران اکنون به زبان تهديد روي آورده و غرب را متهم به «آپارتايدِ هسته اي»مي کند. اگر ايران به همين روال ادامه دهد تمامي آسياي مرکزي و خاورميانه ناامن خواهد شد، کشورهاي ديگرِ منطقه نيز در صدد کسب نيروي هسته اي برخواهند آمد و پيمان منعِ گسترشِ سلاحهای هسته اي به سختي آسيب خواهد ديد.

 

نمايندگان اتحاديهء اروپا استدلال مي کنند که برخلاف ادعاي ايران، اين نزاع ميانِ کشورهاي پيشرفته و کشورهاي توسعه نيافته نيست. هيچ کس قصد ندارد ايران را از داشتن نيروي هسته اي براي توليد برق محروم کند. اما پايگاههاي توليدسوختِ اصفهان و نطنز توجيه اقتصادي ندارند. ايران هنوز داراي هيچ نيروگاهي نيست که بخواهد از اين سوخت استفاده کند. تنها نيروگاهِ همان است که روسيه قرار داد ساختن اش را بسته و تحت همان قرارداد موظف است تا ده سال سوخت آنرا هم فراهم کند. علاوه براين، روسيه پيشنهاد داده که براي درازمدت، در طي طول عمر اين نيروگاه، سوخت آنرا تضمين کند. مهمتر اينکه اروپا اطمينان داده که تلاش خواهد کرد سوخت ايران را براي توليد برق فراهم کند. هم اکنون سي و يک کشور داراي رآکتورهاي هسته اي هستند بدون آنکه خودشان سوخت هسته اي را توليد کرده باشند، که ثابت مي کند استفادهءصلح آميز از نيروي هسته اي، نيازمندِ داشتن تکنولوژيِ غني سازيِ اورانيوم نيست.

 

به اين ترتيب نمايندگان اتحاديهء اروپا معتقداند که ايران قبل از آنکه بخواهد نيروگاههاي هسته اي داشته باشد با شتاب بسيار مي خواهد به سوخت هسته اي دست پيدا کند و با همان شتاب نيز به توليد و گسترش موشکهاي باليستيکي با قابليت حمل کلاهک اتمي پرداخته است و اين مسيري است که با اهداف صلح آميز مغايرت دارد.   

 

عبدي کلانتري -  نيويورک